• Jak działa komornik sądowy?

Trzeba przyznać, że skojarzenia społeczne, które przylgnęły do zawodu komornika, nie są pozytywne. Głównym powodem jest to, że patrzymy na niego z perspektywy dłużnika. A sprawy związane z odzyskiwaniem należności nie zaliczają się do tych przyjemnych. Tymczasem, komornik egzekwuje przecież należności dla wierzyciela i działa zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu. To druga strona medalu, często przez nas pomijana.

Komornik – kto to jest?

Większość z nas potrafi odpowiedzieć na pytanie, kto to jest komornik. Ale nie będzie to odpowiedź kompletna, ponieważ w rzeczywistości mamy nikłą wiedzę na temat zawodu komornika i podstaw prawnych jego funkcjonowania. Świadczy o tym chociażby fakt, że niewielu z nas kojarzy go z urzędnikiem państwowym powołanym po to, by egzekwować prawo. Komornik sądowy działa de facto na rzecz obywateli, pomagając odzyskać to, co prawnie im się należy.

 

Na zawód komornika spojrzymy z dwóch perspektyw. Opiszemy podstawy prawne wykonywania tego zawodu oraz działania podejmowane w ramach odzyskiwania należności takie jak egzekucja komornicza czy zajęcie komornicze. Opiszemy również jak przebiega ten proces i co, jako dłużnik, powinniśmy zrobić, uczestnicząc w nim.

Jak zostać komornikiem?

Regulacje prawne dotyczące zawodu komornika sądowego pochodzą z Ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Zgodnie z nią, komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym. Działa przy sądzie rejonowym i wykonuje tzw. tytuły wykonawcze, którymi głównie są orzeczenia sądowe. Jego praca jest nadzorowana przez właściwego prezesa sądu rejonowego i Ministra Sprawiedliwości. Nadzór nad komornikami prowadzi również Krajowa Rada Komornicza.

 

Jak zostać komornikiem? Kto i na jakiej podstawie może wykonywać ten zawód? Podstawowe wymagania to:

 

  • posiadanie obywatelstwa polskiego,

  • posiadanie pełnej zdolności do wykonywania czynności prawnych,

  • posiadanie nieposzlakowanej opinii,

  • brak karalności za przestępstwa bądź przestępstwa skarbowe oraz brak podejrzenia o popełnienie przestępstwa, które jest ścigane z oskarżenia publicznego, w tym przestępstwa skarbowego,

  • ukończenie 26 roku życia.

 

Poza tym, należy spełnić również wymagania edukacyjne i zawodowe. By zostać komornikiem sądowym trzeba:

 

  • ukończyć studia wyższe magisterskie i uzyskać tytuł magistra w zakresie prawa (na terenie Rzeczpospolitej Polskiej bądź w ramach studiów poza jej granicami, ale uznawanymi na jej terenie),

  • odbyć aplikację komorniczą,

  • podjąć i złożyć egzamin komorniczy,

  • co najmniej 2 lata pracować w charakterze asesora komorniczego,

  • posiadać zdolność psychofizyczną, która pozwala na wykonywanie zawodu, a którą potwierdza lekarz medycyny pracy.

 

Wymagania co do odbycia aplikacji komorniczej i złożenia egzaminu komorniczego nie dotyczą osób, które odbyły inne aplikacje (np. sądową, radcowską) i zdały stosowne egzaminy, bądź przez określony czas pełniły inne funkcje (np. referendarza sądowego, aplikanta prokuratorskiego). To i inne odstępstwa szczegółowo opisuje ustawa o komornikach sądowych i egzekucji.

 

Po dopełnieniu spełnieniu powyższych wymagań, komornik jest mianowany do pełnienia swojej funkcji przez Ministra Sprawiedliwości. Odbywa się to na jego wniosek własny i po konsultacjach z radą Izby Komorniczej, która działa na właściwym dla komornika obszarze.

 

Tu warto również dodać, że komornik sądowy, jako funkcjonariusz publiczny (podobnie jak policjant czy sędzia) podlega ochronie w trakcie wykonywania czynności służbowych w imię zasady nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego (art. 222 Kodeksu karnego).

Komornik – praca, zarobki

Komornik wykonuje swoje obowiązki w ramach prowadzonej kancelarii. Kancelaria komornicza jest prowadzona na jego koszt własny. Komornik działa jak zwykły przedsiębiorca czyli ma założoną działalność gospodarczą i jest płatnikiem podatku VAT.

 

Zarobki komornika pochodzą głównie z opłat egzekucyjnych, a te mają najczęściej charakter prowizji. Ich wysokość określają przepisy prawa. Co ważne, komornik zarabia jedynie wtedy, kiedy rzeczywiście wyegzekwuje zasądzoną przez sąd należność. Jeśli to się nie powiedzie, wszelkie koszty postępowania, które prowadzi, pokrywa sam.

 

O tym, że komornik egzekwuje należności dla wierzyciela, wiemy wszyscy. A gdzie szukać pomocy, jeśli lokatorzy bezprawnie zajmują naszą nieruchomość, ponieważ umowa najmu wygasła? Również u komornika, bo to on egzekwuje sądowy nakaz opuszczenia nieruchomości.

Jak wygląda proces odzyskiwania należności?

Wyobraźmy sobie, że prowadzimy firmę. Kontrahent nie opłacił faktur za dobra bądź usługi. To spowodowało straty finansowe w przedsiębiorstwie. Pieniądze chcemy odzyskać, ale dłużnik uchyla się przed spłatą. Windykacja polubowna nie przynosi rezultatów. Wyczerpaliśmy wszelkie pozasądowe możliwości odzyskania długu. Co wtedy?

 

Wchodzimy na drogę sądową. W toku postępowania wydawany jest sądowy nakaz zapłaty. Dłużnik ma jeszcze w tym momencie szansę na spłatę zadłużenia. Jeśli tego nie zrobi, ani nie podejmie żadnych innych kroków negocjacyjnych, możemy rozpocząć postępowanie egzekucyjne. A to wszczynane jest przez komornika na podstawie sądowego nakazu zapłaty i na naszą prośbę. Jest to egzekucja komornicza, która ma doprowadzić do odzyskania naszych, jako wierzyciela, należności. Warto także wiedzieć, kto ponosi koszty postępowania egzekucyjnego – jest to dłużnik.

 

Zatem posiadając sądowy nakaz zapłaty, jako wierzyciel, kierujemy się do komornika, działającego przy określonym sądzie rejonowym. W znalezieniu właściwej kancelarii może pomóc wyszukiwarka dostępna chociażby na stronie Krajowej Rady Komorniczej.

Egzekucja komornicza – etapy

Pierwszym etapem egzekucji komorniczej jest dostarczenie dłużnikowi zawiadomienia o jej wszczęciu. Następnie komornik ustala, jaki jest majątek dłużnika i w jaki sposób najlepiej będzie przeprowadzić egzekucję. Kolejny krok to zajęcie komornicze. Komornik zazwyczaj zajmuje w pierwszej kolejności pensję. Jednym ze sposobów na odzyskanie dla wierzyciela pieniędzy jest także zajęcie nieruchomości lub ruchomości należących do dłużnika i spieniężenie ich. W tym celu muszą być przeprowadzone licytacje komornicze.

 

W ramach postępowania egzekucyjnego komornik ma również obowiązek wezwać dłużnika do przedstawienia wykazu swojego majątku. Służy to sprawniejszemu przeprowadzeniu procesu. Ponadto dłużnik ma obowiązek przedstawienia prawdziwych informacji pod karą grzywny bądź aresztu. Komornik może również zastosować wezwanie do złożenia wyjaśnień wobec dłużnika, jeśli istnieje podejrzenie, że zataił część majątku, która mogłaby podlegać egzekucji.

 

W tym miejscu trzeba podkreślić, że komornik wykonuje wyrok sądu, ponieważ do tego został powołany – jego rolą nie jest ocenianie zasadności wyroku. Poza tym działa na wniosek wierzyciela. Ci, którzy są dłużnikami, powinni wiedzieć, że nawet na etapie egzekucji można, a nawet trzeba, podjąć rozmowy z komornikiem w celu negocjowania formy spłaty zadłużenia – np. rozłożenia go na raty. Dobrowolna deklaracja dłużnika dotycząca podjęcia spłaty zobowiązania może doprowadzić nawet do wstrzymania bądź umorzenia egzekucji, co odbywa się również na wniosek wierzyciela. Zatem unikanie kontaktu z komornikiem to najgorsza rzecz, jaką możemy zrobić.

Jaką część pensji może zabrać komornik?

Jak już pisaliśmy, komornik zajmuje w pierwszej kolejności pensję i konto bankowe. Dlatego warto wiedzieć, jakie są zasady dotyczące tego zajęcia.

 

Komornik nie może zabrać całości naszego wynagrodzenia. A zatem zajęcie, w przypadku umowy o pracę, może wynosić: 50% pensji dla długów wynikłych z niespłaconej należności i 60% dla długów wynikłych ze zobowiązań alimentacyjnych. W obu przypadkach istnieje kwota wolna od zajęcia. Do dyspozycji dłużnika musi pozostać minimalnie 1633 zł netto w pierwszym przypadku i 653 zł netto w drugim przypadku.

 

Komornik może również zająć konto bankowe. To, ile musi zostawić na koncie, jest również jasno określone w przepisach prawa. Powinno to być 75% minimalnego wynagrodzenia czyli 1242 zł netto. Zajęciu nie podlegają chociażby świadczenia alimentacyjne, rodzinne (w tym 500+), zasiłki dla opiekunów czy świadczenia wychowawcze.

 

  • Jaką kwotę chcesz pożyczyć?
    500
    2500
    5000
    7500
    10000
    Na jak długo?
    3
    6
    12
    18
    24
    Harmonogram rat
    Miesięczna rata
     PLN
    Data pierwszej raty
    Pożyczka
     PLN
    Całkowita kwota do spłaty
     PLN
    RRSO
    %
    Data ostatniej raty
    Złóż wniosek